Je bent slim. Je hebt veel bereikt. Je hebt ervaring, kennis en waarschijnlijk al heel wat obstakels overwonnen.

Toch kan er een moment komen waarop je merkt dat je ondanks al je kennis niet verder komt.

Je weet misschien precies wat je zou moeten doen. Je hebt boeken gelezen, opleidingen gevolgd en allerlei strategieën geprobeerd. Je begrijpt hoe succes werkt en bent gewend om problemen op te lossen.

Maar toch blijf je tegen hetzelfde aanlopen.

Je werkt hard, maar hebt steeds minder tijd voor jezelf. Je agenda zit vol. Je bent succesvol in wat je doet, maar het gevoel van vrijheid en voldoening waar je ooit naar verlangde, lijkt steeds verder weg.

Hoe kan dat?

Een belangrijke verklaring is dat juist slimme en succesvolle mensen soms moeilijk hun eigen blinde vlekken herkennen.

Niet omdat ze niet intelligent genoeg zijn.

Maar omdat een blinde vlek per definitie iets is wat je zelf niet ziet.

Wat is een blinde vlek?

Een blinde vlek is een overtuiging, gewoonte, gedragspatroon of manier van denken waarvan je zelf niet doorhebt dat deze invloed heeft op de keuzes die je maakt.

Je ziet het resultaat, maar niet altijd de oorzaak.

Je denkt bijvoorbeeld:

“Ik heb gewoon te weinig tijd.”

Of:

“Als ik het niet zelf doe, gebeurt het niet goed.”

Of:

“Nog even doorzetten, daarna wordt het rustiger.”

Of:

“Ik moet eerst meer zekerheid hebben voordat ik deze stap kan zetten.”

Op zichzelf klinken deze gedachten logisch.

En precies daarin zit het probleem.

Een blinde vlek voelt meestal niet als een probleem. Het voelt als de werkelijkheid.

Je ziet de wereld door een bepaald referentiekader en beoordeelt vanuit dat kader wat logisch, verstandig en noodzakelijk is.

Daardoor kan iets wat je beperkt tegelijkertijd voelen als iets wat je beschermt.

Waarom slimme mensen hier juist gevoelig voor kunnen zijn

Intelligentie helpt je om problemen op te lossen.

Maar wat als het probleem niet buiten jezelf ligt, maar in de manier waarop je naar het probleem kijkt?

Dan kan je intelligentie je zelfs helpen om je bestaande patroon in stand te houden.

Je kunt namelijk ontzettend goed worden in het verklaren waarom je iets doet.

Je hebt argumenten.

Je hebt ervaringen.

Je hebt bewijs uit het verleden.

Je kunt precies uitleggen waarom jouw manier van werken noodzakelijk is.

Maar een goede verklaring betekent nog niet automatisch dat de overtuiging erachter waar of nog steeds behulpzaam is.

Dat is een belangrijk verschil.

Een succesvolle ondernemer kan bijvoorbeeld jarenlang denken dat hard werken noodzakelijk is om succesvol te blijven.

Omdat hard werken in het verleden inderdaad resultaten heeft opgeleverd.

De overtuiging heeft daardoor een fundament gekregen:

Hard werken → resultaat → succes.

Maar wat gebeurt er wanneer het bedrijf groter wordt?

Dan kan dezelfde overtuiging veranderen van een kracht in een beperking.

De ondernemer blijft alles zelf controleren.

Blijft lange dagen maken.

Blijft verantwoordelijkheden naar zich toe trekken.

En ondertussen neemt de vrijheid af.

Het patroon heeft ooit gewerkt.

Maar wat ooit werkte, hoeft niet automatisch te werken voor de volgende fase van je leven.

Succes kan je blinde vlek zelfs versterken

Dit is misschien wel een van de meest interessante aspecten.

Wanneer een bepaald gedrag je succesvol heeft gemaakt, is het moeilijk om dat gedrag ter discussie te stellen.

Waarom zou je?

Je hebt er immers resultaten mee behaald.

Je brein leert daardoor:

“Dit werkt. Dit moet ik blijven doen.”

En daar ontstaat een probleem wanneer je leven inmiddels veranderd is.

Je hebt misschien inmiddels andere doelen.

Je wilt meer vrijheid.

Meer tijd.

Meer rust.

Meer betekenis.

Meer ruimte voor relaties, gezondheid, ontwikkeling of andere dingen die belangrijk voor je zijn.

Maar ondertussen gebruik je nog steeds dezelfde strategie waarmee je ooit succes hebt opgebouwd.

Je probeert een nieuwe toekomst te creëren met oude patronen.

Je brein zoekt niet automatisch naar wat je wilt

Ons brein is sterk gericht op het herkennen van patronen.

Dat is ontzettend nuttig.

Je hoeft niet iedere dag opnieuw te bedenken hoe je moet autorijden, je tanden moet poetsen of je werk moet uitvoeren.

Veel gedrag wordt automatisch.

Dat bespaart energie.

Maar hetzelfde mechanisme kan ervoor zorgen dat je gedrag uitvoert zonder dat je nog bewust onderzoekt waarom je het eigenlijk doet.

Je staat op.

Je werkt.

Je lost problemen op.

Je reageert op berichten.

Je maakt afspraken.

Je werkt je lijst af.

Je gaat door.

En voordat je het weet, is er weer een week voorbij.

Niet omdat je bewust hebt gekozen voor deze manier van leven.

Maar omdat het inmiddels je normale patroon is geworden.

Dat is wat het lastig maakt om een blinde vlek te herkennen.

Je hoeft namelijk niet bewust te kiezen om in een patroon te blijven.

De vraag is niet: “Wat doe ik verkeerd?”

Een belangrijke stap in persoonlijke ontwikkeling is daarom om niet alleen te kijken naar wat er niet goed gaat.

De betere vraag kan zijn:

“Wat zie ik op dit moment nog niet?”

Dat is een compleet andere manier van kijken.

Je veroordeelt jezelf niet.

Je zoekt niet naar een fout.

Je onderzoekt.

Welke overtuiging ligt onder mijn gedrag?

Waarom vind ik dit normaal?

Wat probeer ik hiermee te bereiken?

Wat probeer ik hiermee te voorkomen?

Welke zekerheid geeft dit patroon mij?

En misschien wel de belangrijkste vraag:

“Dient dit patroon nog de persoon die ik vandaag wil zijn?”

Van overleven naar bewust kiezen

Veel gedrag ontstaat vanuit de behoefte aan zekerheid.

Zekerheid over inkomen.

Zekerheid over succes.

Zekerheid over wat anderen van je vinden.

Zekerheid dat je controle houdt.

Zekerheid dat je geen fouten maakt.

Deze behoefte aan zekerheid is op zichzelf niet verkeerd.

Maar wanneer zekerheid het belangrijkste uitgangspunt wordt, kan je wereld steeds kleiner worden.

Je kiest dan vooral wat je al kent.

Wat veilig voelt.

Wat je eerder hebt gedaan.

Wat je kunt controleren.

En juist daardoor zie je mogelijkheden die buiten je bestaande patroon liggen steeds minder goed.

Je leeft dan misschien succesvol aan de buitenkant, terwijl je aan de binnenkant steeds meer het gevoel krijgt dat je aan het overleven bent.

Waarom verandering vaak weerstand oproept

Wanneer je besluit iets te veranderen, ontstaat er vaak weerstand.

Dat kan verrassend zijn.

Je hebt immers zelf besloten dat je iets anders wilt.

Toch kan er tegelijkertijd een sterke innerlijke reactie ontstaan:

“Dit is te riskant.”

“Ik weet niet of dit gaat werken.”

“Misschien moet ik nog even wachten.”

“Eerst moet ik dit nog regelen.”

“Het is nu niet het juiste moment.”

Ook hier hoeft die weerstand niet te betekenen dat je een verkeerde keuze maakt.

Het kan simpelweg betekenen dat je buiten je bekende patroon komt.

Je brein kent de huidige situatie.

De nieuwe situatie nog niet.

En wat onbekend is, voelt niet automatisch veilig.

Daarom is persoonlijke verandering niet alleen een kwestie van weten wat je moet doen.

Het gaat ook over het herkennen van de patronen en overtuigingen die je tegenhouden.

Je kunt jezelf moeilijk volledig van buitenaf bekijken

Een van de grootste uitdagingen bij persoonlijke ontwikkeling is dat je jezelf als referentiepunt gebruikt.

Je kijkt met jouw overtuigingen naar jouw overtuigingen.

Dat maakt het lastig om iets te ontdekken wat buiten jouw huidige perspectief valt.

Vergelijk het met een bril die je al jarenlang draagt.

Als je hem iedere dag draagt, vergeet je uiteindelijk dat je hem op hebt.

Je kijkt door de bril naar de wereld en denkt dat je de wereld ziet zoals die is.

Terwijl je in werkelijkheid ook kijkt door je ervaringen, overtuigingen, verwachtingen en eerdere conclusies.

Daarom kan een gesprek met iemand die van buitenaf meekijkt waardevol zijn.

Niet omdat die persoon jouw leven beter kent dan jij.

Maar omdat iemand anders vragen kan stellen die jij jezelf niet stelt.

De eerste stap is bewustwording

Je hoeft niet direct je hele leven om te gooien.

De eerste stap is veel eenvoudiger:

word je bewust van wat je automatisch doet.

Kijk eens naar een situatie waarin je steeds tegen hetzelfde probleem aanloopt.

Vraag jezelf:

• Wat gebeurt hier steeds?
• Wat doe ik iedere keer?
• Welke gedachte zit daaronder?
• Welke overtuiging maakt dit logisch voor mij?
• Wat levert mijn huidige gedrag mij op?
• Wat kost het mij?
• Wat zou ik doen als ik niet hoefde vast te houden aan mijn huidige zekerheid?

Deze vragen kunnen verrassend veel zichtbaar maken.

Niet omdat ze direct alle antwoorden geven.

Maar omdat je jezelf dwingen om anders naar je eigen situatie te kijken.

Je hoeft niet minder succesvol te worden om anders te leven

Misschien is dit uiteindelijk de belangrijkste boodschap.

Het doel van persoonlijke ontwikkeling is niet om alles wat je hebt opgebouwd af te breken.

Het gaat erom te onderzoeken of de manier waarop je vandaag leeft nog past bij waar je naartoe wilt.

Misschien heeft jouw huidige patroon je gebracht waar je nu bent.

Daar mag je dankbaar voor zijn.

Maar je hoeft het niet automatisch mee te nemen naar je volgende fase.

Een strategie die je ooit hielp om succesvol te worden, kan later veranderen in iets wat je vrijheid beperkt.

Een overtuiging die ooit zekerheid gaf, kan later een beperking worden.

En gedrag dat ooit noodzakelijk was, kan inmiddels vooral een gewoonte zijn.

Wat wil jij eigenlijk wel?

Daarom begint verandering niet altijd met de vraag:

“Wat moet ik anders doen?”

Een krachtigere vraag kan zijn:

“Wat wil ik eigenlijk wel?”

Hoe wil je werken?

Hoeveel tijd wil je besteden aan je werk?

Waar wil je ruimte voor hebben?

Met wie wil je tijd doorbrengen?

Hoe wil je je voelen aan het einde van een werkdag?

Wat geeft je voldoening?

En vooral:

Hoe ziet jouw leven eruit wanneer je niet langer wordt gestuurd door wat je gewend bent, maar door wat je werkelijk belangrijk vindt?

Wanneer je dat helder krijgt, ontstaat er een nieuwe richting.

Van daaruit kun je onderzoeken welke patronen je helpen om daar te komen en welke patronen je juist tegenhouden.

Je blinde vlek is geen zwakte

Een blinde vlek hebben betekent niet dat er iets mis met je is.

Iedereen heeft blinde vlekken.

Juist omdat ze onderdeel zijn geworden van de manier waarop we de wereld begrijpen, zijn ze moeilijk zelfstandig te herkennen.

De kracht zit daarom niet in het hebben van alle antwoorden.

De kracht zit in de bereidheid om jezelf opnieuw vragen te stellen.

Om je eigen overtuigingen te onderzoeken.

Om te kijken naar wat je altijd als vanzelfsprekend hebt aangenomen.

En om jezelf af te vragen:

“Helpt dit mij nog om het leven te creëren dat ik werkelijk wil?”

Want misschien is het probleem niet dat je te weinig kennis hebt.

Misschien weet je al lang genoeg.

Misschien is er iets anders nodig:

een ander perspectief.

Meer bewustwording.

En de moed om te onderzoeken wat je tot nu toe zelf nog niet kon zien.

Wil jij ontdekken wat jij wél wilt?

Wanneer je succesvol bent, maar merkt dat je steeds meer tijd, energie en vrijheid inlevert, kan het waardevol zijn om even stil te staan.

Niet om harder te werken.

Maar om te onderzoeken of je nog steeds werkt en leeft vanuit een keuze die past bij wat jij werkelijk wilt.

In mijn workshop “Wat wil ik wel?” ga je hiermee aan de slag. Je onderzoekt waar je nu staat, wat je werkelijk wilt en welke patronen mogelijk in de weg staan.

Want verandering begint vaak niet bij weten wat je niet meer wilt.

Verandering begint bij helder krijgen wat je wél wilt.